Historia
Początki
Najpopularniejszy klub sportowy w Szczecinie został
założony 21 kwietnia 1948 roku pod nazwą Klub Sportowy Sztorm.
Pierwszymi sekcjami były sekcje piłki nożnej i boksu. Drużynę piłka
rzy
zgłoszono do rozgrywek C-klasy organizowanych przez Zachodniopomorski
Okręgowy Związek Piłki Nożnej. Sztorm był patronowany przez
szczecińskich transportowców. W marcu 1949 roku kluby związkowe w
Szczecinie (KS Sztorm, KS Curkownik, KS Drukarz, Pocztowy KS) zostały
połączone w jeden, który nazwano KS Związkowiec. W 1949 roku
Związkowiec przystąpił do rozgrywek A-klasy, w miejsce Pocztowego KS. W
listopadzie 1950 roku Związkowca, w związku z machinacjami finansowymi,
rozwiązano, a jego miejsce w lidze zajął klub powstały przy porcie o
nazwie KS Kolejarz Szczecin. W 1950 i 1951 zespół brał udział w
ogólnopolskim Pucharze Polski i dochodził do 1/16 finału. W 1951
drużyna wygrała rozgrywki A-klasy, zaś w barażach o II ligę poległa, w
związku z grą nieuprawnionego zawodnika. W 1953 roku, po reorganizacji
rozgrywek utworzono Ligę Międzywojewódzką, obejmującą województwa
szczecińskie, zielonogórskie i poznańskie. Z tego pierwszego
desygnowano do gry kluby: Kolejarz Szczecin, Gwardia Szczecin i
Kolejarz Goleniów. Jesienią 1955 roku Kolejarz zmienił nazwę na KS
Pogoń. Nazwa, herb i barwy miały być kontynuacją jednego z największych
klubów przedwojennej Polski, Pogoni Lwów. W 1956 pod wodzą Floriana
Krygiera zespół został wicemistrzem Ligi Międzywojewódzkiej i w
turnieju barażowym o II ligę (Flota Gdynia, Warta Gorzów, Kujawiak
Włocławek) zajął I miejsce awansując na zaplecze ekstraklasy pierwszy
raz w historii. W 1958 roku w grupie północnej Pogoń zajęła I miejsce z
37 punktami i stosunkiem bramek 54:22, awansując do I ligi pierwszy raz
w historii. Podczas tych zmagań zespół ustanowił rekord – nie przegrał
żadnego ze spotkań w walce o awans do ekstraklasy. Rekord ten pozostaje
nie pobity do dziś.
Sukcesy i porażki
Historyczny debiut w pierwszej lidze drużyna
Portowców przegrała u siebie z Gwardią Warszawa 0:1. Pierwsze sezony w
ekstraklasie nie były udane. W roku 1959 Pogoń zajęła miejsce 10. (na
12 zespołów biorących udział), zaś w kolejnym – ostatnie i spadła do II
ligi. Nastąpiła wtedy wyprzedaż zawodników klubowych i od 1961
postawiono na pracę z młodzieżą. Sukcesy młodzieżowe, a później
seniorskie wiążą się z osobami szczególnie
zasłużonymi dla klubu:
Zbigniewem Ryziewiczem i Florianem Krygierem. W 1962 roku Pogoń
powróciła do I ligi, gdzie grała przez 3 sezony, później jeden sezon
spędziła na zapleczu pierwszego frontu, aby znowu awansować, tym razem
na 13 sezonów. To najdłuższy okres ciągłej gry Pogoni w I lidze.
Lata
80., to początkowo pasmo sukcesów. Pogoń zajęła po raz pierwszy miejsce
na podium w pierwszej lidze w roku 1984, kiedy to była trzecia. Portowa
jedenastka dwa razy walczyła również o Puchar Polski, jednak obydwie
potyczki przegrała, odbierając tylko srebrne medale w roku 1981
(porażka z Legią Warszawa 0:1 po dogrywce) i 1982 (porażka z Lechem
Poznań 0:1). W sezonie 1984/1985 Pogoń grała w Pucharze UEFA, jednak
poległa już w pierwszej rundzie z 1. FC Köln. W 1987 roku miał miejsce
największy sukces w dotychczasowej historii klubu – Portowcy zostali
wicemistrzami Polski, wyprzedzeni zostali jedynie przez Górnika Zabrze.
W I rundzie Pucharu UEFA Portowcy nie sprostali drużynie z Serie A
Hellasowi Werona. Dwa lata później przyszła degradacja na 3 sezony.
Lata 90. były ciągłą walką o ligowy byt, który zakończył się w roku 1996. Do pierwszej ligi drużyna powróciła rok później.
Kryzys i odbudowa
Na przełomie stuleci rozpoczął się najbardziej dramatyczny okres w historii klubu, któremu groziło wówczas bankructwo. Po wycofaniu się Zarządu Portów Szczecin-Świnoujście z finansowania i zarządzania klubem, rozpoczęto poszukiwania sponsorów, którzy pokryliby długi Portowców. Miasto zaoferowało tereny tureckiemu przedsiębiorcy Sabriemu Bekdaşowi, który zaczął finansować Pogoń. 29 grudnia 1999 powołano do życia Sportową Spółkę Akcyjną Morski Klub Sportowy Pogoń Szczecin. Polityka zatrudniania piłkarskich gwiazd (Dariusz Gęsior, Brasília, Jerzy Podbrożny czy Oleg Salenko – król strzelców Mundialu w 1994) przez nowego właściciela została wkrótce zweryfikowana. Najpierw jednak Pogoń zdobyła ostatnie, jak na razie, wicemistrzostwo Polski (2001), ustępując wschodzącej gwieździe Wisły Kraków. Był to jednak początek kolejnych problemów. Sprawa terenów pogłębiała konflikt między Bekdaşem a miastem. Turek zostawił klub z ogromnymi długami, a drużyna poległa w I rundzie pucharu UEFA z amatorami z Islandii – Íþróttafélagið Fylkir Rejkiawik.
4 lipca 2002 następnym inwestorem został Szwed
polskiego pochodzenia – Les Gondor (vel Leszek Gondorowicz, taksówkarz
z Lipian), który obiecał poprawić sytuację klubu. Klub został
doprowadzony do ruiny, czego skutkiem był spadek z ekstraklasy w 2003
roku (najwyższa porażka z Górnikiem Zabrze 9:0, 9 kwietnia 2003) kiedy
drużyna z 30 ligowych spotkań wygrała tylko 2, a w całym sezonie
zdobyła zaledwie 9 punktów. Klub nie dostał drugoligowej licencji i
musiałby rozpoczynać rozgrywki od B-klasy, gdyby nie istniejące od 2002
roku Stowarzyszenie Kibiców Pogoni Szczecin – Pogoń Walcząca, które
założyło klub Pogoń Szczecin Nowa, zgłoszony w Zachodniopomorskim ZPN
do rozgrywek czwartoligowych.
Kolejna pomoc przyszła ze Rzgowa.
Antoni Ptak, właściciel sportowej spółki akcyjnej Piotrcovia Piotrków
zdecydował się przenieść do Szczecina drużynę z II-ligową licencją i
zmienić jej nazwę na MKS Pogoń Szczecin (rejestracja 8 lipca 2003).
Udziałowcami MKS Pogoń Szczecin SSA zostali:
• ok. 78%: spółka El-Met z Gdańska (właściciel Antoni Ptak),
• ok. 10%: Mirosław Stasiak, właściciel Stasiaka Opoczno
• ok. 10%: Małgorzata Dąbrowska, córka Tadeusza Dąbrowskiego, do niedawna sponsora RKS Radomsko
• ok. 1%: Morski Klub Sportowy Pogoń Szczecin Stowarzyszenie Kultury Fizycznej
• ok. 1%: Klub Sportowy Pogoń Szczecin Nowa Stowarzyszenie Kultury Fizycznej
Pod
koniec sierpnia 2003 akcje Mirosława Stasiaka odkupił Antoni Ptak,
zwiększając swój udział, za pośrednictwem spółki El-Met, do ok. 88%.
Pomysł
przenosin zespołu nie przypadł do gustu fanom w Piotrkowie, zaś kibice
szczecińscy początkowo odnosili się z niepewnością do nowej drużyny.
Klub jednak na fali awansował do ekstraklasy w sezonie 2003/2004. Trzon
drużyny piotrkowskiej został uzupełniony o nabytki szczecińskie, zaś
kibice w Szczecinie coraz mocniej identyfikowali się z nowym klubem.
23
kwietnia 2005 większościowi akcjonariusze SSA, tj. spółka El-Met (90,2%
kapitału zakładowego) i Agnieszka Ptak, żona Antoniego Ptaka (5%)
dokonali przymusowego wykupienia pozostałych akcji mniejszościowych
udziałowców, tj. Małgorzaty Dąbrowskiej (4%) i obu stowarzyszeń kibiców
(po 0,4%) w ten sposób, że wykupione udziały stały się własnością
Agnieszki Ptak zwiększając jej pakiet do 9,8%.
W sezonie
2004/2005 Pogoń zajęła w ekstraklasie 9. miejsce (na 14 zespołów) i
zgłosiła akces do występów w Pucharze Intertoto. W dwumeczu I rundy
wyeliminowała mołdawski Tiligul-Tiras Tiraspol:
• 18 czerwca 2005, Tiligul-Tiras Tiraspol – Pogoń Szczecin 0:3
• 25 czerwca 2005, Pogoń Szczecin – Tilgul Tiraspol 6:2.
W II rundzie uległa czeskiej Sigmie Ołomuniec:
• 2 lipca 2005, Sigma Ołomuniec – Pogoń Szczecin 1:0
• 9 lipca 2005, Pogoń Szczecin – SK Sigma Ołomuniec 0:0
Na
przełomie sierpnia i września 2005, na skutek m.in. braku zgody władz
miasta na przekazanie podłódzkiemu przedsiębiorcy gruntów w mieście,
Ptak opuścił Szczecin i zapowiedział zaprzestanie finansowania klubu. 2
października 2005, przed meczem ligowym z GKS-em Bełchatów, ze stadionu
zniknęły banery reklamowe Centrum Handlowego Ptak w Rzgowie. Klubowi
groził kolejny kryzys – musiałby szukać nowych źródeł finansowania, a
przede wszystkim zapobiec wyprzedaży najlepszych zawodników. Pogłoski
te okazały się jednak nieprawdziwe i Antoni Ptak nie wycofał się
wówczas z finansowania Pogoni.
"Pogoń brazylijska albo żadna"
Zima 2005/2006 okazała się dla klubu okresem przełomowym – w związku z
niezadowalającymi wynikami drużyny w rundzie jesiennej Orange Ekstraklasy
(zespół plasował się na 9. pozycji) – Antoni Ptak zdecydował się na sprzedaż
większości zawodników i zastąpienie ich graczami brazylijskimi. Swą nową
koncepcję budowy zespołu określił: "Pogoń będzie brazylijska, albo
żadna". Do końca lutego 2006 w klubie zostało zatrudnionych kilkunastu
piłkarzy z tego kraju oraz dwaj brazylijscy trenerzy José Carlos Serrão i Edson
Roberto da Silva, zaś dotychczasowy trener Bohumil Páník w okresie
przygotowawczym pełnił obowiązki trenera-koordynatora pierwszego zespołu. W
związku z nieuzyskaniem przez Jose Carlosa Serrão licencji trenerskiej UEFA Pro
koniecznej do prowadzenia przez obcokrajowca drużyny I-ligowej w Polsce, od
początku rundy wiosennej sezonu 2005/2006 stanowisko pierwszego szkoleniowca
objął ponownie Bohumil Páník.
Szczecińska Pogoń stała się jedynym niebrazylijskim klubem na świecie
zbudowanym niemal w 100% z zawodników tego kraju sprowadzanych do Polski przez
syna właściciela – Dawida Ptaka. Ewenementem w świecie europejskiego futbolu
było również "skoszarowanie" drużyny pod Łodzią w oddalonym od Szczecina
o ok. 470 km Gutowie Małym w piłkarskim ośrodku szkoleniowym należącym do
Antoniego Ptaka, skąd piłkarze musieli dojeżdżać do Szczecina na mecze
rozgrywane "u siebie". Paradoksalnie były to ich najodleglejsze
wyjazdy na mecze ligowe. Kolejnym znamiennym momentem w historii szczecińskiego
i polskiego futbolu był mecz Pogoni przeciwko GKS Bełchatów (2:0), w którym na
boisko w Bełchatowie po raz pierwszy i jedyny w historii piłki nożnej w Polsce
wybiegła drużyna, w której składzie nie było ani jednego Polaka – 11 kwietnia 2006
szczecińską jedenastkę stanowili słowacki bramkarz Boris Peąkovič i dziesięciu
Brazylijczyków. Po przegranym 15 kwietnia 2006 meczu z Groclinem Grodzisk 1:3, w którym
Pogoń straciła trzy bramki w ciągu pierwszych 11 minut gry, Antoni Ptak dokonał
kolejnej roszady w klubie w tej rundzie – 18 kwietnia 2006 Mariusz Kuras
zastąpił Bohumila Páníka na stanowisku pierwszego szkoleniowca. Od 20 kwietnia
klub rozpoczął rozwiązywanie kontraktów z kolejnymi brazylijskimi futbolistami,
którzy nie sprawdzili się na boiskach polskiej ekstraklasy (Cleison, Batata II,
Fabio, Fabinho, Junior, Wagner). Mecze rundy wiosennej sezonu 2005/2006 Pogoń
rozgrywała ze zmiennym szczęściem i po zakończeniu rozgrywek zajęła 11. miejsce
(10. po przesunięciu WKP Lech Poznań na ostatnią pozycję). W wywiadzie udzielonym Przeglądowi Sportowemu z dn. 17 maja 2006 Antoni Ptak
ponownie ogłosił wycofanie się ze sponsorowania klubu oraz chęć natychmiastowej
sprzedaży wszystkich lub części swoich udziałów w sportowej spółce akcyjnej, do
czego również wtedy nie doszło. Przed rozpoczęciem sezonu 2006/2007, w przerwie letniej, Antoni Ptak dokonał
drugiej z kolei wymiany niemal wszystkich brazylijskich zawodników drużyny. Po
raz trzeci zrobił to po rundzie jesiennej tego samego sezonu – po zaledwie 15
meczach. 13 marca 2007 rada nadzorcza wyraziła zgodę akcjonariuszom SSA – należącej
do Antoniego Ptaka spółce El-Met z Gdańska zajmującej się wynajmem pomieszczeń
i handlem posiadającej większościowy pakiet akcji (98%) oraz żonie Antoniego
Ptaka, Agnieszce, właścicielce pozostałych 2% – "na zbycie wszystkich
posiadanych akcji na rzecz wybranego inwestora zagranicznego". 11 kwietnia 2007 spółka El-Met wystosowała pismo skierowane do prezydenta
miasta Szczecina, radnych oraz mieszkańców Szczecina i kibiców klubu
informujące o definitywnym wycofaniu się spółki z działalności sportowej oraz z
ważną przez 14 dni ofertą zakupu 100% akcji sportowej spółki akcyjnej za kwotę
10 mln zł. W wyznaczonym terminie miasto nie skorzystało z przedstawionej
oferty, gdyż w opinii miejskich prawników nie ma możliwości angażowania się
samorządów w takie przedsięwzięcia a także ze względu na zamknięcie miejskiego
budżetu na 2007 rok. 11 maja 2007, na cztery kolejki przed końcem sezonu 2006/07, zarząd klubu
podjął decyzję, że zespół dokończy rozgrywki z zawodnikami z roczników 86-89 z,
również walczącej o utrzymanie, IV-ligowej drużyny rezerw. Wśród nich znaleźli
się Tomasz Burnejko, Rafał Komar, Przemysław Orłowski, Damian Paliwoda, Robert
Rawa, Tomasz Rydzak i Wojciech Wójtowicz, którzy prawdopodobnie zastąpią
Brazylijczyków. Wiceprezes Krzysztof Waszak, ogłaszając tę decyzję nazwał ją
kompromitującą. Z grona piłkarzy rezerwowych w meczu 29. kolejki przeciwko Groclinowi
rozegranym 22 maja 2007, w OE zadebiutowali Przemysław Orłowski oraz bramkarz
Tomasz Judkowiak. Mecz ten definitywnie zadecydował o spadku Pogoni z Orange
Ekstraklasy. W tym też sezonie drużyna skonstruowana w dużej mierze z
"wybranych z najlepszych" przez czeski duet trenerski Pala-Páník
zawodników w (największym w Brazylii wg słów właściciela) piłkarskim ośrodku
szkoleniowym A. Ptaka w Jacareí pod São Paulo (Centro de Futebol Europeu
"Ptak"), zajęła ostatnią – 16. pozycję i ustanowiła kilka niechlubnych
"rekordów": Po zakończeniu sezonu Antoni Ptak rozpoczął wyprzedaż zawodników
szczecińskiego klubu. Do ojczyzny powrócili wszyscy zatrudnieni wiosną Brazylijczycy.
Z drużyny odeszli także bądź zostali sprzedani Edi Andradina, Lilo, Kamil
Grosicki, Radosław Majdan i Piotr Celeban oraz będący "na
wypożyczeniu" Rafał Grzelak, Bartosz Fabiniak, Przemysław Kaźmierczak i Łukasz
Trałka. Właściciel większościowego pakietu akcji SSA negocjował z kilkoma
oferentami sprzedaż klubu. Rozważał także przeniesienie drużyny do innego
miasta – jednakże pod inną nazwą, gdyż prawo do nazwy, herbu i tradycji
szczecińskiego klubu należą do stowarzyszenia Morski Klub Sportowy Pogoń
Szczecin. Pogoń ponownie szczecińska
28 czerwca 2007 przedstawiciele właściciela
większościowego pakietu akcji MKS Pogoń Szczecin SSA – Antoniego Ptaka
po długich negocjacjach z udziałem m.in. wiceprezesa PZPN Eugeniusza
Kolatora, prezesa Zachodniopomorskiego ZPN Jana Bednarka,
przedstawicieli miasta Szczecina i Dariusza Adamczuka oraz Grzegorza
Matlaka (obaj Pogoń Nowa Szczecin) doszli do porozumienia w sprawie
sprzedaży wydzielonej ze spółki-matki sekcji piłkarskiej z miejscem w
II lidze dwóm zachodniopomorskim przedsiębiorcom: Arturowi Kałużnemu
(Szczecin, branża gastronomiczna) i Grzegorzowi Smolnemu (Szczecinek,
branża drzewna). Przyszli właściciele zapowiedzieli powstanie nowej
spółki akcyjnej zbudowanej na bazie Pogoni Nowej Szczecin, co jest
spełnieniem wymogu UEFA dotyczącego przejęcia praw do gry w II lidze,
by przejmujący klub był zarejestrowany w związku piłkarskim co najmniej
trzy lata. Na podstawie zawartego porozumienia, spółka El-Met należąca
do Ptaka zachowa akcje spółki MKS Pogoń Szczecin SSA, ale już bez prawa
gry w II lidze, ponieważ na jej konto wpływają pieniądze za transfery
jej dotychczasowych piłkarzy.
2 lipca prezes stowarzyszenia kibiców Morski Klub Sportowy Pogoń Szczecin i wiceprezes spółki MKS Pogoń Szczecin SSA, między innymi z powodu zaległości finansowych wobec stowarzyszenia, wypowiedział sportowej spółce akcyjnej umowę użyczenia praw do nazwy, barw, herbu i tradycji Pogoni Szczecin. 3 lipca przedłużające się negocjacje pomiędzy Kałużnym i Smolnym, a sztabem Antoniego Ptaka zostały zerwane z powodu braku porozumienia w kwestiach prawnych i do zawarcia umowy sprzedaży nie doszło. Biznesmeni zapowiedzieli budowę drużyny na bazie Pogoni Nowej.
24 lipca 2007 roku do życia została powołana spółka Pogoń Szczecin SA, która w sezonie 2007/2008 reprezentuje Szczecin w IV lidze.
źródło: www.wikipedia.org


